{"id":2548,"date":"2000-01-12T16:28:28","date_gmt":"2000-01-12T15:28:28","guid":{"rendered":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/?p=2548"},"modified":"2024-06-27T07:30:41","modified_gmt":"2024-06-27T06:30:41","slug":"1-pomnik-pamieci-narodowej-czyli-bigos-na-winie-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/index.php\/2000\/01\/12\/1-pomnik-pamieci-narodowej-czyli-bigos-na-winie-2\/","title":{"rendered":"POMNIK PAMI\u0118CI NARODOWEJ CZYLI BIGOS NA WINIE"},"content":{"rendered":"<p><strong>WSPO\u0141CZESNE FA\u0141SZOWANIE HISTORII<\/strong><!--more--><\/p>\n<p>Jest taki kraj, takie w nim miasto, gdzie smutek snuje si\u0119 po zakamarkach ulic jak bezdomne koty pozbawione nadziei&#8230;<br \/>\nTo jest takie motto, a teraz czytamy dalej.<br \/>\nPrzy ko\u015bciele Chrystusa Kr\u00f3la w Jaros\u0142awiu stoi pomnik nazwany \u201ePami\u0119ci Narodowej\u201d. Rozbudowany gdy\u017c zamierzano uczyni\u0107 go dzie\u0142em edukacyjnym. Postawiono pod p\u0142otem oddzielaj\u0105cym od ulicy i wci\u015bni\u0119to mi\u0119dzy kiosk a inny p\u0142ot, u ksi\u0119dza proboszcza w ogr\u00f3dku. Akuratnie odwrotnie ni\u017c nakazuj\u0105 rozs\u0105dek i na ca\u0142ym \u015bwiecie przyj\u0119ta zasada, \u017ce pomniki eksponuje si\u0119 na otwartej przestrzeni. By by\u0142 do nich jak najwi\u0119kszy dost\u0119p, by mia\u0142y czym \u201eoddycha\u0107\u201d, by im doda\u0107 w ten spos\u00f3b majestatu i znaczenia. W Jaros\u0142awiu ta zasada nie dzia\u0142a. Tutaj nie ma r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy sk\u0142adowiskiem p\u0142yt pod p\u0142otem, a pomnikiem maj\u0105cym by\u0107 ho\u0142dem cho\u0107by dla Powstania Warszawskiego. Ale to jeszcze piku\u015b.<br \/>\nOd kilkunastu lat w Jaros\u0142awiu panuje maniera na zwie\u0144czanie nowych pomnik\u00f3w elementami uniesionego skrzyd\u0142a. Tak te\u017c jest i tutaj. A to, \u017ce pomnik jest d\u0142ugi, to i uniesionych skrzyde\u0142 mamy pod dostatkiem. P\u0142yty stercz\u0105 pionowo i wynio\u015ble. Jaros\u0142awski stegozaur. Pomnik powinien pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 nie tylko artystyczn\u0105, ale jeszcze cho\u0107by swoim kszta\u0142tem powinien nawi\u0105zywa\u0107 do idei tego w\u0142a\u015bnie pomnika. A nie jak tu, wpisywa\u0107 si\u0119 w panuj\u0105c\u0105 w mie\u015bcie manier\u0119 uniesionego skrzyd\u0142a. Ale to w dalszym ci\u0105gu ma\u0142y piku\u015b.<\/p>\n<p>Czytamy bowiem na p\u0142ytach:<br \/>\nDu\u017cy napis solidaryc\u0105 SOLIDARNO\u015a\u0106, jest data, jest opis co to by\u0142a ta S, ale brak cz\u0142owieka, kt\u00f3ry ten ruch tworzy\u0142 i za ten ruch nadstawia\u0142 g\u0142ow\u0119 &#8211; brak Lecha Wa\u0142\u0119sy. Na innych tablicach widniej\u0105 Dmowski, Kaczy\u0144ski i Paderewski, a Wa\u0142\u0119sy nie ma? Wiadomo, \u017ce nazwiska te wstawiono w r\u00f3\u017cnych kontekstach historycznych, ale pomnik jest ca\u0142o\u015bci\u0105, absolutnym skr\u00f3tem, nie dywagacj\u0105 intelektualist\u00f3w. No to jak to tak?<br \/>\nMamy Armi\u0119 Krajow\u0105. To oczywiste. Ale dlaczego pomini\u0119to BCh, dlaczego AL? Przecie\u017c oni te\u017c walczyli i gin\u0119li za Ojczyzn\u0119. To pomini\u0119cie jest po prostu niesmaczne.<br \/>\nMamy te\u017c powstania Styczniowe i Listopadowe, super. Ale gdzie s\u0105 Wielkopolskie i \u015al\u0105skie? Przy czym Wielkopolskie by\u0142o najlepiej przygotowane i osi\u0105gn\u0119\u0142o w\u0142a\u015bciwie wszystko. Nie ma i ju\u017c.<br \/>\nKsi\u0105\u017c\u0119 J. Poniatowski nie by\u0142 przyw\u00f3dc\u0105 powstania ko\u015bciuszkowskiego, a na tablicy jest napisane, \u017ce by\u0142 &#8211; to tak w ramach edukacji?<br \/>\nCzytamy o UJ i o Konopnickiej. A gdzie s\u0105 Norwid, Mickiewicz i jego \u201eDziady\u201d, Wyspia\u0144ski i \u201eWesele\u201d? Chyba \u0142adunek i przekaz intelektualny ich dzie\u0142 by\u0142 o wiele wi\u0119kszy ni\u017c wierszyk okraszony wznios\u0142ymi has\u0142ami autorki \u201eCo s\u0142onko widzia\u0142o\u201d &#8211; Konopnickiej. A gdzie s\u0105 Kopernik, Sk\u0142odowska, Prus, Lem, Szymborska?<br \/>\nCzytamy, \u017ce tragicznie zgin\u0105\u0142 prezydent L.Kaczy\u0144ski. Ale w takim razie dlaczego nie upami\u0119tniono zamordowanego prezydenta RP Gabriela Narutowicza?<br \/>\nA Stefan Starzy\u0144ski? Przecie\u017c te\u017c m\u00f3g\u0142 w lakierkach opu\u015bci\u0107 Warszaw\u0119 i czmychn\u0105\u0107 do Rumunii, a jednak zosta\u0142, broni\u0142 stolicy do ko\u0144ca, do \u015bmierci. I to ma by\u0107 lekcja historii?<br \/>\nWidniej\u0105 L. Kaczy\u0144ski z Mari\u0105, Mieszko z Dobraw\u0105, a gdzie obok Sobieskiego Marysie\u0144ka? Szczytem elegancji to chyba nie jest&#8230;<br \/>\nJest obrona Jasnej G\u00f3ry przed Szwedami, ale nie ma Gabriela Wojni\u0142\u0142owicza. A r\u00f3\u017cnica jest, bo wszystkie udokumentowane straty polskie podczas obl\u0119\u017cenia, to zabity jeden \u017co\u0142nierz i czterech cywili, trzy zabite konie, 16 st\u0142uczonych szyb, zniszczone ko\u0142o od armaty i poszczerbiony mur. Po stronie szwedzkiej zgin\u0119\u0142o kilkana\u015bcie os\u00f3b. Natomiast Wojni\u0142\u0142owicz maj\u0105c sw\u00f3j oddzia\u0142 i organizuj\u0105c partyzantk\u0119 sia\u0142 spustoszenie w\u015br\u00f3d oddzia\u0142\u00f3w szwedzkich &#8211; wyzwoli\u0142 Krosno, Nowy S\u0105cz, Wieliczk\u0119 i Wi\u015bnicz. Bra\u0142 nawet udzia\u0142 w bitwie pod Jaros\u0142awiem. No ale na pomniku wzmianki o nim nie ma, bo Sienkiewicz w \u201ePotopie\u201d nie napisa\u0142. Dziwne, \u017ce nie ma te\u017c wzmianki o czterech pancernych i Klossie. Przecie\u017c gdyby by\u0142o kilka takich za\u0142\u00f3g i kilku agent\u00f3w, to Niemcy do dzi\u015b by nie doszli do siebie \u2026<br \/>\nChrystianizacja Litwy? Na polskim pomniku? To aby nie pomy\u0142ka?<br \/>\nTo ma by\u0107 lekcja historii? Je\u015bli tak, to raczej lekcja manipulowania histori\u0105 &#8230;<\/p>\n<p>Funkcja edukacyjna pomnika? A w kt\u00f3rym miejscu? Daty, nazwiska i nazwy wydarze\u0144, to jeszcze nie historia. Mechanizmy zawirowa\u0144 politycznych, ich chronologia, wiedza o skutkach i przyczynach &#8211; to jest historia. A je\u015bli kto\u015b chce uczy\u0107 dat metodami niekonwencjonalnymi, to mo\u017ce oklei\u0107 nimi sobie samoch\u00f3d, albo postawi\u0107 w eksponowanych miejscach w mie\u015bcie kilka stosownych tablic. I nie b\u0119dzie trzeba wyk\u0142ada\u0107 milion\u00f3w na pomnik.<\/p>\n<p>Na tablicach chaos, brak klarowno\u015bci intencji i og\u00f3lnego przekazu. Zdezorientowany widz stoi i zastanawia si\u0119 co autor mia\u0142 na my\u015bli? Mnie si\u0119 wydaje, \u017ce bardzo chcia\u0142 kogo\u015b uhonorowa\u0107, ale za bardzo nie wiedzia\u0142 kogo w szczeg\u00f3lno\u015bci. Pomnik musi mie\u0107 jednoznaczny, klarowny przekaz. To nie bigos na winie, do kt\u00f3rego wrzuca si\u0119 wszystko, co si\u0119 nawinie.<\/p>\n<p>Czy zatem podobny pomnik, nios\u0105cy podobne tre\u015bci jest potrzebny w Jaros\u0142awiu? Oczywi\u015bcie, \u017ce tak! Ale nie jako pomnik uniwersalny. Uniwersalne to by\u0142y idee Lenina i na tym proponowa\u0142bym poprzesta\u0107. Honorowa\u0107 wszystkich i wszystko za jednym razem, jak usi\u0142uj\u0105 to robi\u0107 autorzy monumentu, to jakby nie honorowa\u0107 nikogo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>WSPO\u0141CZESNE FA\u0141SZOWANIE HISTORII<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-2548","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2548","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2548"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2548\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3089,"href":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2548\/revisions\/3089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zbigniewpolit.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}